Otoyol Özelleştirmesi Nedir? Hangi Yollar Kapsamda?

Otoyol özelleştirmesi, Karayolları Genel Müdürlüğünün işlettiği bazı köprü ve otoyolların mülkiyetinin satılmasından farklı olarak, işletme hakkı başta olmak üzere belirli haklarının özel sektöre devredilebilmesini ifade ediyor. 5 Eylül 2026’da yayımlanan 11750 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile mevcut özelleştirme programı genişletildi ve kapsamdaki köprü ve otoyollar için sözleşme süresi 30 yıl olarak belirlendi. İşlemlerin 31 Aralık 2031’e kadar tamamlanması öngörülüyor.
euronews

Konu 23 Eylül’de yeniden gündeme geldi. OYAK Genel Müdürü Murat Yalçıntaş, grubun Türkiye’de ve yurt dışında altyapı yatırımlarıyla ilgilendiğini söyledi. Ancak 24 Eylül 2026 itibarıyla belirli bir köprü veya otoyol için OYAK tarafından açıklanmış kesin bir teklif ya da sonuçlanmış ihale bulunmuyor.

Otoyol özelleştirmesi ne anlama geliyor?

Karardaki en önemli ayrıntı, mülkiyet devrinin kapsam dışında bırakılması. Buna göre yolların ve köprülerin tapu anlamında özel bir şirkete satılması öngörülmüyor. İşletme hakkının verilmesi, kiralama, gayri ayni hak tesisi, gelir ortaklığı modeli veya mevzuata uygun başka yöntemler kullanılabilecek.
euronews

Bu nedenle “otoyollar tamamen satıldı” ifadesi mevcut süreci doğru anlatmıyor. Özelleştirme kararı, kamuya ait altyapının mülkiyetinin özel şirkete geçmesinden ziyade belirli süre boyunca işletilmesine ilişkin hakların devredilebilmesinin önünü açıyor.

Hangi otoyol ve köprüler özelleştirme kapsamında?

Programda 15 Temmuz Şehitler Köprüsü ve Fatih Sultan Mehmet Köprüsü bulunuyor. Otoyol tarafında KGM Avrupa Otoyolu, KGM Anadolu Otoyolu, İzmir-Aydın, İzmir-Çeşme, Niğde-Mersin-Adana, Adana-Gaziantep, Gaziantep-Şanlıurfa ve Toprakkale-İskenderun hatları ile bazı çevre otoyolu kesimleri kapsamda yer alıyor.
Ekotürk

5 Eylül 2026 tarihli kararla Niğde-Pozantı Otoyolu, Gaziantep Çevre Otoyolu ve Bursa Çevre Otoyolu’nun Çağlayan Kavşağı-Yenişehir Kavşağı arasındaki bölümü de programa eklendi. Bağlantı yolları, bakım ve işletme tesisleri, hizmet tesisleri ve ücret toplama birimleri gibi ilgili varlıklar da kapsamın parçası olabiliyor.
KARAR

Otoyollar 30 yıllığına mı devredilecek?

Kararda özelleştirme sözleşmelerinin süresi 30 yıl olarak belirlendi. Bu süre, mülkiyetin 30 yıl sonra el değiştireceği anlamına gelmiyor; işletme veya benzeri kullanım hakkının sözleşmeyle belirlenen dönem boyunca özel sektör tarafından yürütülebilmesine ilişkin.
euronews

Özelleştirme işlemlerinin ise 31 Aralık 2031’e kadar tamamlanması öngörülüyor. Bu tarih, işletme süresinin sona ereceği tarih değil; özelleştirme sürecinin tamamlanması için belirlenen son tarih.

İhale yapıldı mı?

Hayır. Özelleştirme İdaresi Başkanlığının açıklamasına göre kararın yayımlanması, doğrudan bir özelleştirme ihalesine çıkıldığı veya belirli bir şirketin işletmeci seçildiği anlamına gelmiyor. Teknik, hukuki ve mali hazırlık çalışmaları ilgili kurumlarla koordinasyon içinde sürdürülüyor.
Anadolu Ajansı

Dolayısıyla şu aşamada “otoyollar şu şirkete verildi” şeklindeki kesin ifadeler doğru değil. İhale modeli, gruplandırma, teklif koşulları ve işletmecilerin kim olacağı sonraki aşamalarda netleşecek.

OYAK otoyol ihalesine girecek mi?

23 Eylül’de OYAK Genel Müdürü Murat Yalçıntaş, altyapı yatırımlarının mesleki emeklilik fonları açısından düzenli nakit akışı sağlayan yatırım alanlarından biri olduğunu ve OYAK’ın Türkiye’deki ve yurt dışındaki altyapı yatırımlarıyla ilgilendiğini söyledi. Bu açıklama, köprü ve otoyol özelleştirmelerine OYAK’ın da ilgi gösterebileceği şeklinde yorumlandı.

Bununla birlikte açıklanmış kesin bir ihale teklifi, kazanılmış ihale veya belirli bir otoyolun OYAK’a devredildiğine ilişkin resmî bir karar bulunmuyor. İlgi beyanı ile kesin teklif veya devir birbirinden farklı aşamalar.

Otoyol geçiş ücretleri artacak mı?

Sürücüler açısından en önemli soru geçiş ücretleri. Özelleştirme İdaresi Başkanlığı, 5 Eylül tarihli açıklamasında ücretsiz otoyolların ücretli hâle getirilmesine veya mevcut geçiş ücretlerine ilave artış yapılmasına ilişkin alınmış bir karar bulunmadığını belirtti.
Anadolu Ajansı

Bu açıklama, gelecekte hiçbir ücret değişikliği olmayacağı anlamına gelmiyor; yalnız mevcut özelleştirme kararının kendisinin otomatik bir zam kararı içermediğini gösteriyor. Bazı ekonomistler, sendikalar ve muhalefet temsilcileri özel işletme döneminde geçiş ücretlerinin artabileceğini savunuyor. Bunlar mevcut durumda gerçekleşmiş bir fiyat değişikliği değil, sürecin olası sonuçlarına ilişkin değerlendirmeler.
T24

Ücretsiz yollar ücretli olacak mı?

24 Eylül 2026 itibarıyla buna yönelik açıklanmış bir karar yok. ÖİB, ücretsiz otoyolların ücretliye çevrileceğine ilişkin bir karar bulunmadığını açıkça bildirdi.
Anadolu Ajansı

İleride hazırlanacak ihale şartnameleri ve işletme sözleşmeleri, sürücüler açısından hangi ücretlendirme kurallarının uygulanacağını daha ayrıntılı gösterecek. Bu nedenle resmî ihale belgeleri yayımlanmadan kesin ücret tahminlerini gerçekleşmiş karar gibi değerlendirmemek gerekiyor.

Otoyollar neden yeniden gündemde?

Program aslında tamamen yeni değil. Özelleştirme İdaresinin 2025 faaliyet raporunda, KGM tarafından işletilen otoyol ve köprülerin 2010 yılında özelleştirme kapsam ve programına alındığı ve finansal, teknik ve hukuki çalışmaların sürdüğü belirtiliyordu.
Hükümet Medya Bürosu

Eylül 2026’daki Cumhurbaşkanı Kararı kapsamı genişletti, 30 yıllık sözleşme süresini belirledi ve süreci yeniden kamuoyunun gündemine taşıdı. 23 Eylül’de OYAK’ın altyapı yatırımlarına ilgi duyduğunu açıklaması ve aynı gün TÜRK-İŞ’in özelleştirmeye karşı görüş bildirmesi de konunun yeniden yoğun biçimde tartışılmasına yol açtı.

Kısaca otoyol özelleştirmesinde son durum

Otoyol özelleştirmesi için mevcut durumda bir program ve 30 yıllık işletme süresi kararı bulunuyor; ancak ihale tamamlanmış veya işletmeler belirli şirketlere devredilmiş değil. Mülkiyet devri kapsam dışında. Özelleştirme sürecinin 31 Aralık 2031’e kadar tamamlanması planlanıyor.
euronews

Geçiş ücretlerine otomatik zam veya ücretsiz otoyolların ücretli hâle getirilmesine ilişkin de 24 Eylül 2026 itibarıyla alınmış ek bir karar bulunmuyor. Sürücüleri doğrudan ilgilendirecek ücret, işletmeci ve ihale şartları sonraki resmî açıklamalarla netleşecek.
Anadolu Ajansı