Kuantum Öğrenme Örnekleri: 3 Uygulamalı Ders Senaryosu

Kuantum öğrenme örnekleri, bu eğitim yaklaşımını yalnızca tanımını okuyarak anlamaktan daha açıklayıcı olabilir. Kuantum Öğrenme; öğrencinin merakını uyandırmayı, bilgiyi önce deneyimle ilişkilendirmeyi, kavramları adlandırmayı, öğrencinin öğrendiğini göstermesini, tekrar etmesini ve sürecin sonunda çabayı fark etmeyi önemseyen bir öğretim yaklaşımıdır. Quantum Learning’ın kendi açıklamalarında da öğrenme ortamı, öğrenci katılımı ve amaçlı öğretim uygulamalarının birlikte ele alınması vurgulanır.
Quantum Learning

Buradaki “kuantum” sözcüğü kuantum fiziğiyle ilgili bir öğretim tekniği anlamına gelmez. Sınıfta uygulanırken temel mesele; dersin başlangıcından değerlendirmeye kadar öğrencinin aktif olduğu, birbiriyle bağlantılı bir öğrenme deneyimi tasarlamaktır.

Kuantum öğrenme örnekleri hangi aşamalara dayanır?

Kuantum Öğrenme ve Quantum Teaching çalışmalarında sık kullanılan uygulama çerçevelerinden biri TANDUR olarak adlandırılır. Bu yapı genel olarak merak ve motivasyon oluşturma, öğrencinin deneyim yaşaması, kavramın adlandırılması, öğrenilenin gösterilmesi, tekrar edilmesi ve sürecin takdir edilmesi aşamalarından oluşur. Eğitim araştırmalarında bu yapı “Tumbuhkan, Alami, Namai, Demonstrasikan, Ulangi, Rayakan” sıralamasıyla kullanılmıştır.
Uin My Batusangkar E-Journal

Bu aşamaların her derste birebir aynı etkinlikle uygulanması gerekmez. Matematikte problem çözme, fen bilimlerinde deney, müzikte ritim çalışması veya Türkçede metin inceleme kullanılabilir. Önemli olan öğrencinin konuyu yalnızca dinlemek yerine onunla zihinsel veya fiziksel bir deneyim yaşamasıdır.

1. Fen bilimleri için kuantum öğrenme örneği: Su döngüsü

Öğretmen derse “Yağmurdan sonra yerdeki su birkaç saat sonra nereye gidiyor?” sorusuyla başlayabilir. Böylece ilk aşamada öğrencinin günlük deneyimiyle bağlantı kurulur ve merak oluşturulur.

Ardından küçük gruplara içinde az miktarda sıcak su bulunan şeffaf kaplar ve güvenli biçimde kullanılabilecek soğuk yüzeyler verilebilir. Öğrenciler su buharının yükselmesini ve yüzeyde damlacık oluşmasını gözlemler. Henüz buharlaşma ve yoğunlaşma terimleri verilmeden önce olayın kendisi deneyimlenmiş olur.

Sonra öğretmen gözlenen olayları buharlaşma, yoğunlaşma ve yağış kavramlarıyla adlandırır. Gruplardan gözlemlerini kullanarak basit bir su döngüsü sıralaması oluşturmaları istenir. Öğrenciler sırayla kendi modellerini açıklar; dersin sonunda hızlı sorular veya küçük kartlarla tekrar yapılır.

Bu örnek yalnızca kuramsal değildir. 2025 yılında yayımlanan bir sınıf araştırmasında Kuantum Öğrenme modeli su döngüsü öğretiminde uygulanmış ve iki öğretim döngüsü boyunca öğrencilerin öğrenme sonuçlarında artış raporlanmıştır. Bu tür sınıf araştırmaları tek başına yöntemin her ortamda aynı sonucu vereceğini kanıtlamaz ancak modelin gerçek ders ortamlarında nasıl kullanılabildiğini gösterir.
UNJ Jurnali

2. Matematik için kuantum öğrenme ders planı örneği

Kesirler konusunu ele alalım. Öğretmen tahtaya doğrudan “pay ve payda” tanımlarını yazmak yerine öğrencilere eşit parçalara ayrılmış pizza, kâğıt daire veya karton modeller gösterebilir. “Dört eş parçanın üçünü alsak pizzanın ne kadarı kalır?” gibi günlük yaşam sorularıyla ders başlatılır.

Öğrenciler modeller üzerinde parçaları birleştirip ayırarak önce kesir fikrini deneyimler. Ardından öğretmen “pay”, “payda”, “birim kesir” gibi matematiksel adları devreye sokar. Öğrencilerden yeni öğrendikleri kavramları başka bir örnekte göstermeleri istenir.

Tekrar aşamasında öğretmen farklı masalara birkaç kısa görev bırakabilir: bir model çizmek, verilen kesri göstermek veya iki kesri karşılaştırmak. Son aşamada yalnızca doğru cevabı bulan öğrenciler değil, gerekçesini açıklayan veya önceki hatasını düzelten öğrenciler de takdir edilir. Quantum Learning yaklaşımında çabanın fark edilmesi ve öğrenilen bir ilerlemenin kutlanması temel ilkeler arasında sayılır.
Quantum Learning

2026’da yayımlanan bir sınıf çalışmasında da Quantum Teaching modeli ilkokul matematik derslerinde iki döngü hâlinde uygulanmış ve çalışma grubunun ortalama sonuçlarında ilerleme bildirilmiştir. Yine bu bulgu belirli bir sınıf araştırmasına aittir ve yöntemin bütün sınıflarda aynı etkiyi garanti ettiği şeklinde yorumlanmamalıdır.
jes.ejournal.unri.ac.id

3. Müzik dersinde kuantum öğrenme etkinliği

Müzik dersinde öğretmenin doğrudan nota değerlerini anlatması yerine öğrencilerden önce duydukları kısa bir ritmi alkışlayarak tekrar etmelerini istediğini düşünelim. Öğrenciler ritmi bedensel olarak deneyimledikten sonra dörtlük, sekizlik ve sus gibi kavramlar adlandırılabilir.

Sonraki aşamada küçük gruplar kendi dört ölçülük ritimlerini oluşturabilir ve sınıfa uygulamalı olarak gösterebilir. Diğer öğrenciler ritmi tekrar eder. Ders sonunda öğretmen birkaç kısa ritmi yeniden çalarak hangi nota değerlerinin duyulduğunu sorabilir. Böylece deneyim, kavramlaştırma, gösterme ve tekrar birbirini takip eder.

Bu alan için Türkiye’den güncel bir araştırma örneği de bulunuyor. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi’nde 2026 yılında yayımlanan kontrollü bir çalışmada Kuantum Öğrenme Modeli ile yürütülen ortaokul müzik öğretiminde deney grubunun başarı ve derse yönelik tutum ölçümlerinde anlamlı artış raporlandı. Sonuç, belirli örneklem ve uygulama koşulları çerçevesinde değerlendirilmelidir.
DergiPark

TANDUR örneği tek tabloda nasıl düşünülür?

Bir öğretmen TANDUR mantığını ders hazırlarken şu sorularla pratik hâle getirebilir: “Öğrencinin merakını nasıl uyandıracağım?”, “Kavramın adını vermeden önce ne yaşatabilirim?”, “Bu deneyime hangi kavramı bağlayacağım?”, “Öğrenci öğrendiğini nasıl gösterecek?”, “Nasıl tekrar edeceğiz?” ve “İlerlemeyi nasıl görünür hâle getireceğim?”

Örneğin bitkiler konusundaki bir fen dersinde ilk soru “Işıksız kalan bir bitkiye ne olur?” olabilir. Öğrenciler gözlem veya tahmin yapar, ardından fotosentezle ilişkili temel kavramlar açıklanır. Öğrenciler kendi açıklamalarını veya basit modellerini sunar, ders sonunda kısa bir tekrar etkinliği gerçekleştirilir. Böylece kuantum öğrenme sınıf uygulaması, tek bir özel oyun veya materyalden ziyade dersin bütün aşamalarının bağlantılı tasarlanması hâline gelir.

Kuantum öğrenme etkinliği hazırlarken nelere dikkat edilmeli?

Etkinliğin eğlenceli olması tek başına yeterli değildir. Kullanılan deney, oyun veya grup çalışmasının belirli bir öğrenme hedefine hizmet etmesi gerekir. Öğrencinin yalnızca hareket etmesi değil, deneyim ile yeni kavram arasında bağlantı kurması önemlidir.

Aynı şekilde “kutlama” aşaması da ödül dağıtmak anlamına gelmek zorunda değildir. Öğrencinin doğru gerekçe kurduğunu belirtmek, bir grubun geliştirdiği çözümü sınıfta görünür kılmak veya önceki hatasını düzelten öğrencinin ilerlemesini fark etmek de bu işlevi görebilir.

Quantum Learning’ın güncel kurumsal yaklaşımı da öğretimde öğrenci katılımı, amaçlı tasarım ve güçlü öğrenme ortamı oluşturmayı öne çıkarıyor. Bu nedenle hazır bir kuantum öğrenme etkinliğini aynen kopyalamaktan çok, aynı mantığı dersin kazanımına ve öğrenci grubuna uyarlamak daha anlamlıdır.
Quantum Learning

Kısaca bir kuantum öğrenme örneği nasıl oluşturulur?

En basit formül şu şekilde düşünülebilir: Önce öğrenciyi düşündüren bir soru veya durum oluşturun. Konuyla ilgili küçük bir deneyim yaşatın. Ardından öğrencinin yaşadığı deneyimin bilimsel, matematiksel veya kavramsal adını verin. Öğrencinin bunu başka bir durumda kullanmasını sağlayın, kısa bir tekrarla pekiştirin ve öğrenmedeki ilerlemeyi fark edin.

Bu yapı su döngüsünden kesirlere, ritim eğitiminden sosyal bilgiler dersine kadar farklı konulara uyarlanabilir. Dolayısıyla kuantum öğrenmenin ayırt edici tarafı tek bir özel etkinlik değil; merak, deneyim, kavramlaştırma, uygulama, tekrar ve geri bildirimin aynı öğrenme sürecinin parçaları hâline getirilmesidir.