Nominal Faiz ile Reel Faiz Arasındaki Fark Nedir?

Nominal faiz ile reel faiz arasındaki fark, enflasyonun hesaba katılıp katılmamasıdır. Nominal faiz, bir mevduat veya borç için ilan edilen faiz oranıdır. Reel faiz ise bu getirinin satın alma gücü açısından enflasyon sonrası yaklaşık karşılığını ifade eder.

Nominal faiz nedir?

Bankanın yıllık yüzde 40 mevduat faizi ilan etmesi gibi, sözleşmede veya finansal üründe görülen oran nominal faizdir. Bu oran paranın kaç lira artacağını anlatmaya yardımcı olur fakat fiyatların aynı dönemde ne kadar yükseldiğini tek başına göstermez.

Reel faiz nedir?

Reel faiz, nominal getiriyi enflasyon etkisinden arındırarak satın alma gücündeki değişime odaklanır. Enflasyon nominal faizden yüksekse para miktarı artsa bile reel satın alma gücü azalabilir.

Nominal faiz ile reel faiz nasıl hesaplanır?

Basit yaklaşımda reel faiz yaklaşık olarak nominal faiz eksi enflasyon şeklinde düşünülür. Daha doğru Fisher ilişkisi ise (1 + nominal faiz) / (1 + enflasyon) – 1 formülünü kullanır. Oranlar yükseldikçe basit çıkarma ile tam hesap arasındaki fark büyür.

Örnek hesaplama

Nominal yıllık getiri yüzde 50, aynı dönemde enflasyon yüzde 40 olsun. Basit yöntem yaklaşık yüzde 10 reel getiri der. Fisher formülüyle hesaplandığında reel oran yaklaşık yüzde 7,14’tür. Bu fark, yüksek oranlarda bileşik ilişkinin önemini gösterir.

Negatif reel faiz ne demek?

Enflasyon etkisi nominal getiriden daha yüksek olduğunda reel faiz negatif olabilir. Bu durumda yatırımcının para tutarı artmasına rağmen satın alma gücü aynı ölçüde korunmamış olabilir.

Sık sorulan sorular

Politika faizi nominal mi?

Merkez bankalarının açıkladığı politika faizleri nominal oranlardır. Reel değerlendirme yapılırken uygun enflasyon ölçüsüyle karşılaştırılır.

Reel faiz hesaplarken hangi enflasyon kullanılır?

Analizin amacına göre gerçekleşen geçmiş enflasyon veya geleceğe yönelik beklenen enflasyon kullanılabilir. Bu nedenle farklı reel faiz hesapları farklı sonuç verebilir.

Nominal faiz yüksekse mutlaka kazanç var mı?

Nominal olarak para artabilir; ancak gerçek satın alma gücü için enflasyon, vergi ve diğer maliyetler de dikkate alınmalıdır.