Teknoloji
USB4 Nedir? Thunderbolt’tan Farkı Ne?
Kısaca
USB4 nedir? USB-C üzerinden yüksek hızlı veri, görüntü ve protokol tünellemesini; 40/80 Gbps hızları ve Thunderbolt farkını açıklıyoruz.
USB4, USB-C konektörü üzerinden yüksek hızlı veri, görüntü ve farklı protokolleri aynı bağlantıda dinamik olarak taşıyabilen USB mimarisidir. İlk nesil USB4 40 Gbps’ye kadar çıkarken güncel USB4 Version 2.0 mimarisi uygun kablo ve cihazlarla 80 Gbps’ye kadar çift yönlü veri bağlantısını destekleyebilir. USB4, Intel’in Thunderbolt protokol katkıları üzerine geliştirilmiştir ancak “USB4 var” demek cihazın bütün Thunderbolt özelliklerini desteklediği anlamına gelmez.
USB4 nedir?
USB4, önceki USB sürümlerindeki yalnız “daha yüksek aktarım hızı” yaklaşımından daha kapsamlı bir mimaridir. Tek yüksek hızlı fiziksel bağlantıyı USB verisi, DisplayPort görüntüsü ve PCIe tabanlı trafik gibi farklı protokoller arasında ihtiyaca göre paylaştırabilir.
USB Implementers Forum’a göre USB4, USB 3.2 ve USB 2.0 mimarilerinin üzerine kurulurken Intel tarafından katkı sağlanan Thunderbolt protokol spesifikasyonundan yararlanır. Fiziksel bağlantı USB Type-C’dir.
USB4 ne işe yarar?
Bir dizüstü bilgisayara tek USB-C kablo bağlayıp yüksek hızlı SSD, 4K/8K ekran, ağ adaptörü ve dock gibi cihazları aynı bağlantı üzerinden kullanmayı kolaylaştırır. Sistem mevcut bant genişliğini eş zamanlı veri ve görüntü akışları arasında dinamik biçimde dağıtabilir.
Aynı USB-C portu USB Power Delivery destekliyorsa cihazı şarj etmek de mümkün olabilir. Ancak USB4 veri standardı ile USB PD güç standardı ayrı özelliklerdir; her portun desteklediği watt değeri ayrıca kontrol edilmelidir.
USB4 kaç Gbps?
USB4 ürünleri farklı performans seviyelerinde olabilir. İlk USB4 spesifikasyonu 20 ve 40 Gbps sınıflarını destekledi. USB4 Version 2.0 mimarisi uygun 80 Gbps sertifikalı kablolarla 80 Gbps’ye kadar çift yönlü çalışma getirir ve bazı belirli bağlantı senaryolarında asimetrik bant genişliği seçenekleri de bulunabilir.
Bu nedenle yalnız “USB4” logosuna bakmak yerine ürünün pazarlanan veri performansını — örneğin USB 40Gbps veya USB 80Gbps — kontrol etmek gerekir.
USB4 ile Thunderbolt farkı nedir?
USB4 ve Thunderbolt yakın akrabadır ama aynı sertifika programı değildir. USB4 mimarisi Thunderbolt 3 protokol katkılarından yararlanır ve Thunderbolt 3 uyumluluğu için mekanizmalar tanımlar; ancak belirli bir USB4 ürününün Thunderbolt cihazlarla hangi özellik seviyesinde çalışacağı host üreticisinin uygulamasına bağlı olabilir.
Thunderbolt 4 ise Intel’in daha sıkı minimum gereksinimler, sertifikasyon ve özellik paketi tanımladığı markalı bir standarttır. Bir USB4 portu 40 Gbps desteklese bile Thunderbolt 4 logosu taşımıyorsa Thunderbolt 4’ün tüm minimum gereksinimlerini karşıladığı varsayılmamalıdır.
USB4 için USB-C şart mı?
Evet. USB4 fiziksel bağlantı olarak USB Type-C kullanır. Fakat bunun tersi doğru değildir: USB-C şeklindeki her port USB4 değildir. Aynı Type-C konektörü USB 2.0, USB 3.x, DisplayPort Alt Mode, USB4 veya Thunderbolt gibi farklı özellik kombinasyonlarıyla kullanılabilir.
Bu ayrım Type-C dünyasındaki en yaygın kafa karışıklıklarından biridir. Konektörün şekli, portun hızını tek başına söylemez.
USB4 görüntü aktarır mı?
USB4 mimarisi DisplayPort protokolünün tünellenmesine olanak verir. Böylece uygun host ve dock üzerinden yüksek çözünürlüklü monitörler kullanılabilir. Ancak desteklenen ekran sayısı, çözünürlük ve yenileme hızı cihazın GPU’su, USB4 uygulaması ve DisplayPort kapasitesine bağlıdır.
DisplayPort Alt Mode ise USB-C üzerinden DisplayPort sinyalinin fiziksel hatları doğrudan kullanabildiği farklı bir mekanizmadır. USB4’te DisplayPort trafik tünellenebilir.
USB4 ile USB 3.2 farkı ne?
USB 3.2 temel olarak USB veri aktarım hızını artıran önceki nesildir. USB4 yüksek hızlı bağlantıyı birden fazla protokol arasında dinamik paylaşabilen tünelleme mimarisine geçer. Ayrıca üst seviye USB4 performansı USB 3.2’nin 20 Gbps üst sınırının üzerine çıkar.
USB4 geriye dönük olarak önceki USB cihazlarıyla çalışacak şekilde tasarlanmıştır; bağlantı ortak desteklenen en yüksek seviyeye iner.
USB4 Version 2.0 nedir?
USB4 Version 2.0, fiziksel katmanı ve protokolü güncelleyerek USB Type-C üzerinden 80 Gbps sınıfına çıkmayı sağlayan büyük revizyondur. USB-IF’in güncel USB4 sayfası iki hat üzerinden 80 Gbps çalışmayı ve daha önceki USB sürümleriyle geriye dönük uyumluluğu öne çıkarır.
“USB4 2.0” ifadesi tüketici logosu olarak her üründe yazmayabilir. USB-IF, kullanıcıya sürüm numarasından çok gerçek performans seviyesinin açıkça yazılmasını teşvik ediyor.
USB4 şarj hızı ne kadar?
USB4’ün veri hızı şarj watt’ını belirlemez. Güç için USB Power Delivery anlaşması kullanılır. Bir USB4 port 100 W veya 240 W PD sunabilir, başka bir USB4 port çok daha düşük güç verebilir. Üretici teknik sayfasında güç değerini ayrıca kontrol edin.
Hızlı şarj tarafında USB PD PPS, küçük adaptörlerde ise GaN şarj cihazı rehberlerimiz konuyu tamamlar.
USB4 kablo seçerken neye bakmalı?
İstenen veri hızını ve gücü taşıdığı açıkça belirtilen, sertifikalı kablo seçmek önemlidir. Her USB-C kablo 40 veya 80 Gbps veri taşımaz; yalnız şarj için üretilmiş kablolar USB 2.0 veri hızında kalabilir.
Yüksek watt için kablonun güç kapasitesi de ayrıca önemlidir. “240 W” yazan bir kablo otomatik olarak 80 Gbps veri kablosu değildir; güç ve veri yetenekleri ayrı kontrol edilmelidir.
Sık sorulan sorular
USB4 Thunderbolt 4 müdür?
Hayır. Yakın teknolojilerdir ancak sertifikasyon ve minimum özellik gereksinimleri aynı değildir.
USB4 portuna USB 3.0 cihaz takılır mı?
Evet. USB4 geriye dönük uyumluluk için tasarlanmıştır ve bağlantı ortak desteklenen hıza iner.
USB4 eGPU çalıştırır mı?
PCIe tünelleme desteği host uygulamasına ve işletim sistemine bağlıdır. “USB4” etiketi tek başına her eGPU kombinasyonunun destekleneceği garantisini vermez.
USB4 harici SSD’yi hızlandırır mı?
USB4 uyumlu hızlı SSD ve host kullanıldığında USB 3.x’e göre daha yüksek bant genişliği mümkün olabilir. SSD kontrolcüsü ve NAND da gerçek hızı sınırlar.
Kaynaklar
NEBU, önemli iddiaları güvenilir kaynaklarla doğrulamayı ve değişen bilgileri güncellemeyi hedefler. Bir hata fark edersen bize bildir.
