Suudi Arabistan Toplantısı Yapıldı: Riyad’da Son Durum

Suudi Arabistan toplantısı 25 Eylül 2026 akşamında yeni bir aşamaya geçti. Sabah saatlerinde yapılacağı açıklanan Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan genelkurmay başkanları görüşmesi Riyad’da gerçekleştirildi. Türkiye’den Genelkurmay Başkanı Orgeneral Selçuk Bayraktaroğlu, Pakistan’dan Mareşal Syed Asim Munir ve Suudi Arabistan’dan Orgeneral Fayyadh Bin Hamed Al-Ruwaili toplantıya katıldı. Anadolu Ajansı, Genelkurmay Başkanlığının açıklamasına dayanarak üç komutanın Mekke Ortak Savunma Anlaşması kapsamında bir araya geldiğini bildirdi.
Anadolu Ajansı

Bu gelişme, günün erken saatlerinde yayımlanan “acil toplantı yapılacak” haberlerinden farklı olarak toplantının artık fiilen gerçekleştiğini gösteriyor. Ancak 25 Eylül gecesi itibarıyla kamuoyuna asker gönderilmesi, ortak operasyon başlatılması veya belirli bir askerî konuşlandırma kararı alındığına ilişkin doğrulanmış ortak bir karar açıklanmış değil.

Suudi Arabistan toplantısı neden yapıldı?

Toplantının arka planında Yemen’deki Husilerin Suudi Arabistan’a yönelik füze ve insansız hava aracı saldırılarındaki artış bulunuyor. Reuters, Husilerin Suudi hedeflerine yönelik saldırılarını artırdığını ve Suudi makamlarının son saldırılarda birden fazla balistik füzenin önlendiğini açıkladığını aktardı. Aynı gelişmeler enerji altyapısı ve bölgesel deniz ulaşımı açısından da güvenlik endişelerini artırdı.

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan dışişleri bakanları da toplantı öncesinde Mekke Ortak Savunma Anlaşması çerçevesinde bir araya geldi. Ortak açıklamada Mekke ile Suudi Arabistan’ın sivil ve ekonomik tesislerini hedef alan saldırılar kınandı; Suudi Arabistan’ın Birleşmiş Milletler Şartı’nın 51. maddesi kapsamındaki meşru müdafaa hakkı yeniden vurgulandı. Bakanlar ayrıca Riyad’a verilebilecek desteğin yöntemlerini değerlendirmek üzere genelkurmay başkanlarının acil toplantısının hazırlanmasını görüştü.
Anadolu Ajansı

Riyad toplantısına kimler katıldı?

Riyad’daki toplantıya Türkiye Genelkurmay Başkanı Orgeneral Selçuk Bayraktaroğlu, Pakistan Savunma Kuvvetleri ve Kara Kuvvetleri Komutanı Mareşal Syed Asim Munir ile Suudi Arabistan Genelkurmay Başkanı Orgeneral Fayyadh Bin Hamed Al-Ruwaili katıldı. Görüşme, üç ülkenin ağustos ayında imzaladığı Mekke Ortak Savunma Anlaşması kapsamında gerçekleştirildi.
Anadolu Ajansı

Sabah saatlerinde Türkiye’nin toplantıya katılacağı Millî Savunma Bakanlığı tarafından duyurulmuştu. Akşam yayımlanan açıklamayla Bayraktaroğlu’nun toplantıya katıldığı da doğrulandı. Böylece süreç, hazırlık aşamasından üç ülkenin askerî liderlerinin doğrudan görüşmesi aşamasına geçti.

Türkiye Suudi Arabistan’a asker gönderecek mi?

25 Eylül gecesi itibarıyla Türkiye’nin Suudi Arabistan’a asker göndereceğine ilişkin açıklanmış kesin bir karar bulunmuyor. Reuters’a göre Türkiye daha önce anlaşma kapsamında Suudi Arabistan’ın teknik ve askerî ihtiyaçlarına destek verebileceğini ifade etti; olası desteğin istihbarat, lojistik veya mühimmat gibi farklı biçimleri olabileceği belirtilmişti. Daha ileri askerî desteğin ise tehdidin boyutuna göre değerlendirilebileceği ifade edildi.

Bu nedenle Riyad’daki toplantının gerçekleşmiş olması doğrudan askerî harekât kararı alındığı anlamına gelmiyor. Kamuya açık resmî açıklamada toplantıya katılım doğrulandı ancak somut birlik konuşlandırması veya ortak operasyon ayrıntısı paylaşılmadı.

Mekke Ortak Savunma Anlaşması yürürlükte mi?

Anlaşmanın önemli hukuki ayrıntılarından biri Türkiye açısından parlamentonun onay süreci. TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, 25 Eylül’de yaptığı açıklamada uluslararası anlaşmaların yürürlüğe girebilmesi için parlamento onayı gerektiğini ve mevcut görüşmelerin hazırlık niteliğinde olduğunu söyledi. Reuters’a göre Kurtulmuş, anlaşmanın TBMM’nin ekim ayında yeniden çalışmaya başlamasının ardından gündeme gelmesini beklediğini belirtti.

Kurtulmuş ayrıca anlaşmanın belirli bir ülkeye karşı kurulmuş bir yapı olarak görülmemesi gerektiğini ve daha geniş bölgesel bir güvenlik yapısına dönüşebileceğini ifade etti. Bu açıklamalar Türkiye’nin resmî siyasi yaklaşımını yansıtıyor; anlaşmanın ileride hangi ülkeleri kapsayacağı konusunda henüz kesinleşmiş yeni bir üyelik bulunmuyor.

Toplantıdan hangi karar çıktı?

25 Eylül gecesi itibarıyla kamuoyuna açıklanmış ayrıntılı bir sonuç bildirisi veya somut askerî karar listesi bulunmuyor. Doğrulanan yeni bilgi, sabah hazırlığı açıklanan üçlü genelkurmay toplantısının Riyad’da gerçekleştirildiği ve üç ülkenin en üst düzey askerî temsilcilerinin görüşmeye katıldığıdır.
Anadolu Ajansı

Dışişleri bakanları düzeyindeki önceki görüşmede ise anlaşmanın kurumsallaştırılması, genel sekreterlik ile komite ve çalışma gruplarının oluşturulması, Suudi Arabistan’a destek yöntemleri ve bölgesel seyrüsefer güvenliği ele alınmıştı.
Anadolu Ajansı

Özetle, Suudi Arabistan toplantısı artık planlanan bir görüşme değil; 25 Eylül’de Riyad’da gerçekleşti. Ancak toplantının ardından asker gönderme veya ortak operasyon kararı açıklandığına dair doğrulanmış bilgi yok. Bundan sonraki kritik gelişmeler, görüşmenin ayrıntılı sonuçlarının açıklanması ve Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın Türkiye’deki parlamento onay sürecinin ilerlemesi olacak.